ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀਆਂ ਕੁਰੀਤੀਆਂ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਅਧਿਆਤਮਕਤਾ, ਮਨੁੱਖੀ ਬਰਾਬਰੀ, ਦਇਆ, ਅਤੇ ਵਹਿਮਾਂ-ਭਰਮਾਂ ਦੇ ਖੰਡਨ 'ਤੇ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਨੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦੀ ਬੰਦਗੀ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਆਚਰਣ ਦਾ ਮਾਰਗ ਦਿਖਾਇਆ ਸੀ। ਪਰ ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਈ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਕੁਰੀਤੀਆਂ (ਬੁਰਾਈਆਂ) ਘਰ ਕਰ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਮੂਲ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਹਨ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਪਾਵਨ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਸਮਾਜ ਅੰਦਰ ਫੈਲੀਆਂ ਮੁੱਖ ਕੁਰੀਤੀਆਂ ਦਾ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਲੇਖ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ: 1. ਜਾਤ-ਪਾਤ ਅਤੇ ਨਸਲੀ ਵਿਤਕਰਾ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੇ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਦੇ ਹੰਕਾਰ ਅਤੇ ਭੇਦਭਾਵ ਨੂੰ ਜੜ੍ਹੋਂ ਪੁੱਟਣ ਲਈ ਲੰਗਰ ਅਤੇ ਸੰਗਤ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਫ਼ੁਰਮਾਨ ਹੈ: ਜਾਤੀ ਦੈ ਕਿਆ ਹਾਥਿ ਸਚੁ ਪਰਖੀਐ ॥ ਸਾਹ ਪਾਤਿਸਾਹ ਕੰਨਿ੍ਹ੍ਹੈ ਸਭੁ ਮਰਿ ਚਲੀਐ ॥(ਅੰਗ 142) ਜਾਣਹੁ ਜੋਤਿ ਨ ਬਾਜਹੁ ਜਾਤੀ ਅਗੈ ਜਾਤਿ ਨ ਹੇ ॥(ਅੰਗ 349) ਅਜੋਕੀ ਸਥਿਤੀ: ਇਸ ਸਪੱਸ਼ਟ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਅੱਜ ਦਾ ਸਿੱਖ ਸਮਾਜ ਜੱਟ, ਖੱਤਰੀ, ਰਾਮਗੜ੍ਹੀਆ, ਮਜ਼੍ਹਬੀ ਆਦਿ ਜਾਤਾਂ-ਗੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਵੀ ਜਾਤ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਵੱਖਰੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ...